Kody kreskowe i kody QR — rodzaje, odczyt, druk i weryfikacja

Czym różni się kod kreskowy od kodu QR?

Kod kreskowy (jednowymiarowy, 1D) zapisuje dane w szerokościach kresek i przerw, czytanych w jednej linii. Mieści od kilkunastu do kilkudziesięciu znaków — w handlu zwykle sam numer produktu GTIN (kod EAN-13), w logistyce także numer partii i datę (kod GS1-128).

Kod dwuwymiarowy (2D) — QR, DataMatrix, PDF417 — zapisuje dane w siatce punktów. Mieści dużo więcej na mniejszej powierzchni (kod QR do 7089 cyfr, DataMatrix do 3116), a dzięki korekcji błędów da się go odczytać nawet wtedy, gdy część kodu jest zniszczona.

Kod 2D odczyta tylko skaner obrazowy (imager) albo aparat telefonu. Skanery laserowe i liniowe czytają wyłącznie kody 1D.

Pojemność kodów według norm ISO/IEC 18004 (QR) i ISO/IEC 16022 (Data Matrix) — wartości maksymalne dla samych cyfr.

Kod QR czy DataMatrix na etykiecie produktu?

Oba kody mieszczą te same dane GS1 — GTIN, numer partii, datę ważności i numer seryjny. Różnią się tym, kto i czym ma je czytać.

QR z GS1 Digital Link wybierz, gdy kod ma zeskanować także klient: aparat w telefonie otwiera kod QR bez dodatkowej aplikacji. GS1 Polska wskazuje go jako preferowany do komunikacji z konsumentem — ten sam kod prowadzi klienta na stronę produktu, a kasie podaje numer GTIN.

GS1 DataMatrix wybierz, gdy kod czyta głównie sprzęt w łańcuchu dostaw i liczy się mały rozmiar: w ochronie zdrowia (od 9 lutego 2019 roku leki na receptę w UE mają unikalny identyfikator zapisany w kodzie Data Matrix), przy świeżej żywności i na częściach, na których kod graweruje się laserem. Nie każdy telefon odczyta DataMatrix automatycznie w aplikacji aparatu.

Ile danych w kodzie? GS1 Polska rekomenduje najwyżej 6 danych (np. GTIN, partię, datę ważności i adres strony), a resztę informacji o produkcie — na stronie, do której prowadzi GS1 Digital Link. Informacje wymagane przepisami nadal muszą być wydrukowane na opakowaniu.

Na podstawie materiałów GS1 Polska „Kody 2D w handlu detalicznym” i „FAQ o kodach 2D”.

Co to jest GS1 Digital Link i czy od 2027 roku sklepy muszą czytać kody QR?

GS1 Digital Link to standard GS1, który zapisuje numer produktu GTIN — i opcjonalnie numer partii, numer seryjny czy datę ważności — w zwykłym adresie internetowym. Przykład: https://example.com/01/09506000134352/10/ABC123?17=271231, gdzie 01 poprzedza GTIN, 10 — numer partii, a 17 — datę ważności (31.12.2027). Telefon klienta otwiera taki adres jak każdy link, a skaner 2D przy kasie odczytuje z niego GTIN.

Cel na 2027 rok. Consumer Goods Forum i GS1 zadeklarowały, że do końca 2027 roku skanery przy kasach na całym świecie mają czytać i przetwarzać kody 2D od GS1 (w USA program nazywa się Sunrise 2027). To deklaracja branży, a nie przepis — GS1 Polska pisze wprost, że nie ma formalnego obowiązku przejścia na kody 2D.

Kod EAN zostaje. Kody EAN/UPC nie wychodzą z użycia. W okresie przejściowym GS1 zaleca umieszczanie na opakowaniu obu kodów — EAN i kodu 2D — bo nie wszystkie kasy czytają już kody 2D. Pierwsze sieci w Polsce już je wdrażają, m.in. Carrefour Polska w marce własnej.

Co to oznacza dla sklepu: skaner przy kasie musi być obrazowy (2D) i obsługiwać GS1 Digital Link — jak Zebra DS8208, DS8288 czy SP20 — a oprogramowanie kasowe musi umieć przetworzyć dane z kodu 2D. Laserowy skaner 1D kodu QR nie odczyta.

Zebra DS8208

DS8208

Przewodowy skaner 2D na kasę z czujnikiem 2 Mpix: odczyt kodów 1D i 2D, GS1 Digital Link, Digimarc i OCR; gwarancja 60 miesięcy.

Konfiguracje i part numbery

Zebra DS8288

DS8288

Bezprzewodowa wersja z czujnikiem 2 Mpix: Bluetooth do 100 m, ładowanie bezstykowe, odczyt GS1 Digital Link i kodów z ekranu telefonu.

Konfiguracje i part numbery

Zebra SP20

SP20

Kompaktowy skaner prezentacyjny na ladę — czyta bez naciskania spustu, obsługuje GS1 Digital Link i Digimarc, gotowy do pracy w 5 minut.

Konfiguracje i part numbery

Kod QR na opakowaniu wynika też z przepisów o opakowaniach (PPWR) — m.in. na opakowaniach wielokrotnego użytku od 2029 roku. Terminy i wymagania opisujemy w poradniku PPWR a znakowanie opakowań.

Jakim czytnikiem odczytać kod kreskowy i kod QR?

To, co skaner odczyta, zależy od technologii odczytu, a nie od ceny. Skaner laserowy i liniowy czytają tylko kody 1D. Skaner obrazowy (imager) robi zdjęcie kodu, więc czyta i kody 1D, i 2D — także z ekranu telefonu: kupony, bilety, karty lojalnościowe.

Zebra DS2200

DS2200 Series

Ekonomiczny skaner 2D na kasę — czyta kody QR i kody z ekranu telefonu. Przewodowy DS2208 (gwarancja 60 miesięcy) albo bezprzewodowy DS2278.

Konfiguracje i part numbery

Zebra DS3678

DS3678

Ultrawzmocniony skaner 2D do magazynu i produkcji: Bluetooth do 100 m, IP65 i IP68; wariant XR czyta do ok. 32 m, DP — kody grawerowane na częściach.

Konfiguracje i part numbery

Zebra LS2208

LS2208

Klasyczny skaner laserowy 1D — 100 skanów na sekundę i gwarancja 5 lat. Wystarcza, gdy czytasz wyłącznie kody kreskowe EAN.

Konfiguracje i part numbery

Wszystkie czytniki Zebra zebraliśmy na stronie czytniki kodów kreskowych Zebra, a czytniki innych marek — w kategorii czytniki kodów.

Jaka rozdzielczość drukarki do kodów kreskowych?

Drukarka termiczna drukuje kod punktami głowicy, a najwęższa kreska kodu (moduł) ma zawsze całkowitą liczbę punktów. Rozdzielczość wyznacza więc, jakie szerokości kreski są w ogóle możliwe: przy 203 dpi punkt ma 0,125 mm, przy 300 dpi — 0,085 mm, a przy 600 dpi — 0,042 mm.

Przykład — EAN-13 na produkt do sklepu. GS1 dopuszcza moduł od 0,264 do 0,660 mm, a zaleca 0,330 mm. Przy 203 dpi wychodzi 0,375 mm (3 punkty), bo 2 punkty to 0,25 mm — za mało. Przy 300 dpi 3 punkty to 0,254 mm, tuż poniżej minimum, więc stosuje się 4 punkty: 0,339 mm, prawie dokładnie wartość zalecaną.

Drobne kody — DataMatrix na elektronice, opakowaniach leków czy małych etykietach — drukuje się w 300 albo 600 dpi: moduł z dwóch punktów ma wtedy 0,169 mm albo 0,085 mm, podczas gdy przy 203 dpi najmniejszy taki moduł to 0,25 mm.

Trwałość. Kod, który ma przetrwać lata, ścieranie albo temperaturę, drukuje się termotransferowo — przez taśmę barwiącą. Druk termiczny bez taśmy jest tańszy, ale z czasem blednie, więc nadaje się do etykiet wysyłkowych.

Zebra ZD421

ZD400 Series (ZD411 / ZD421)

Biurkowa drukarka etykiet 203 albo 300 dpi — termiczna i termotransferowa; do EAN-13, etykiet wysyłkowych i oznaczeń w sklepie.

Konfiguracje i part numbery

Zebra ZT411

ZT411

Przemysłowa drukarka 4" w rozdzielczości 203, 300 albo 600 dpi — od etykiet logistycznych GS1-128 po drobne kody DataMatrix.

Konfiguracje i part numbery

Zebra ZT610

ZT610

Przemysłowa drukarka do pracy ciągłej, 203, 300 albo 600 dpi — z obsługą mikroetykiet od 3 mm.

Konfiguracje i part numbery

Szerokość punktu = 25,4 mm ÷ rozdzielczość. Wymiary EAN-13 na produkcie konsumenckim według przewodnika GS1: moduł 0,264–0,660 mm, zalecany 0,330 mm.

Jak nanieść kod kreskowy wprost na karton albo metal?

Nie każdy kod musi być na etykiecie. Na kartonach zbiorczych, drewnie czy workach kod kreskowy i kod QR drukuje się wprost na powierzchni ręczną drukarką atramentową — bez etykiet i bez przestawiania linii. Na częściach metalowych kod DataMatrix i numer seryjny wypala się laserem, więc oznaczenie nie zetrze się przez cały okres użytkowania.

Kod drukowany wprost na powierzchni trzeba sprawdzić na własnym materiale: chłonny karton, połysk folii czy kolor tła wpływają na kontrast, a więc i na to, czy skaner odczyta kod pewnie.

M22

Kody wprost na kartonie

Ręczna drukarka atramentowa 0,45 kg: drukuje kody kreskowe i kody QR wprost na kartonie, drewnie, szkle czy metalu — do 12,7 mm wysokości.

Konfiguracje i part numbery

Znakowarka laserowa fiber 30 W

Kody DataMatrix na metalu

Laser światłowodowy wypala w metalu numery seryjne i kody DataMatrix — oznaczenie, którego nie da się zetrzeć.

Konfiguracje i part numbery

Wszystkie urządzenia do nadruku daty, partii i kodów wprost na produkcie: drukarki ręczne i znakowanie wyrobów.

Jak sprawdzić jakość kodu kreskowego — ISO/IEC 15416 i 15415?

Skaner odpowiada tylko na pytanie, czy kod da się odczytać — i to tym jednym urządzeniem. Kod, który ledwo przechodzi u Ciebie, może nie zadziałać u odbiorcy, na innym skanerze albo po przetarciu w transporcie. Dlatego jakość nadruku mierzy się weryfikatorem.

Weryfikator mierzy parametry kodu według norm: ISO/IEC 15416 dla kodów 1D i ISO/IEC 15415 dla kodów 2D — m.in. kontrast, modulację, defekty i dekodowalność — i przyznaje ocenę od 4,0 (A) do 0 (F). Ocenę skanu wyznacza najsłabszy z mierzonych parametrów.

Jaka ocena wystarczy? Dla kodów EAN/UPC skanowanych w sklepie GS1 wymaga co najmniej 1,5 (C). Jeśli odbiorca stawia w wymaganiach dla dostawców własny próg, obowiązuje ten wyższy.

Weryfikacja w drukarce. Honeywell PX940 w wersji z weryfikatorem sprawdza każdą wydrukowaną etykietę wbudowanym skanerem 600 dpi według ISO/IEC 15416 i 15415. Etykieta poniżej ustalonego progu jest automatycznie unieważniana nadrukiem i drukowana ponownie, a raporty z weryfikacji pobiera się ze strony drukarki, z pamięci USB albo przez FTP.

Honeywell PX940

PX940

Przemysłowa drukarka z wbudowanym weryfikatorem: ocena każdej etykiety w skali od 0 (F) do 4,0 (A), do 32 kodów na etykiecie, druk 203, 300 albo 600 dpi.

Konfiguracje i part numbery

Najczęstsze pytania